BÖLÜM 2 - DAVRANIŞLARI YÖNETMEK

MODÜL 4
UYGULAMALI DAVRANIŞ ANALİZİ

Uygulamalı Davranış Analizinin İlkeleri

Modül Kazanımları

Uygulamalı davranış analizinin ilkeleri yedi başlıkta ele alınmaktadır

Davranışsallık: Ele alınan davranışlar gözlenebilir ve ölçülebilir özelliklerde olmalıdır. Duyusal davranışları reddetmemekle birlikte uygulama alanı dışında bırakır ve tüm uygulamalı davranış analizi uygulamalarının hedefi davranışlarda değişiklik yaratmaktır.

Uygulamalılık: Ele alınan davranışların insanın yaşam kalitesini arttıracak nitelikte, sosyal açıdan önemli, olması olarak tanımlanmıştır.

Teknolojiklik: Yinelenebilir olmak anlamına gelir. Kullanılan yöntemler ve süreç başkaları tarafından uygulanabilecek açıklıkta rapor edilmelidir. Özellikle, uygulama öncesinde, sırasında ve sonrasında neler yapıldığı, üzerinde çalışılan çocukların özellikleri ayrıntılı biçimde açıklanmalıdır.

Analitiklik: Neden-sonuç ilişkisinin ortaya konulmasıdır. Davranış-çevre arasında bir neden-sonuç ilişkisi vardır. Çevrede değişiklik yapılarak davranışlar değiştirilebilir ve yeni davranışlar öğretilebilir. Analitiklik davranışlardaki değişikliğe neden olan çevresel düzenlemeleri ortaya koyar.

Etkililik: Kullanılan teknikler etkili olmalıdır.

Kavramsal bütünlük: Uygulamalı davranış analizi teknolojik olmasıyla birlikte davranış ilkeleri ve yöntemlerine ilişkin de bir kavramsal bütünlüğün sağlanması gereklidir. Kavramsal bütünlüğün sağlanması, önerilen uygulamaların anlaşılması nedeniyle çok önemlidir.

Genellenebilirlik: Elde edilen davranış değişikliğinin farklı durum, ortam, koşul ve davranışlara da genellenebilmesidir. Bildiğiniz gibi, uygulamalı davranış analizinde sosyal açıdan önemli davranışlarla çalışılması önemlidir; ancak yeterli değildir. Bu davranışların genellenmesinin sağlanması da son derece önemlidir.