BÖLÜM 6 - TOPLUMSAL YAŞAMA KATILIMI SAĞLAMAK

MODÜL 2
OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN BİREYLERLE İLETİŞİM KURMA

  • Ön Test
  • Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireyler ve Güvenlik Personeli
  • Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerle Etkili İletişim Kurmaya İlişkin Öneriler
  • Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerle Problem Davranışı Önleyici Biçimde İletişim Kurmaya İlişkin Öneriler
  • Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerin Problem Davranışları ve Öfke Nöbetleriyle Başa Çıkabilmeye İlişkin Öneriler
  • Önemli Noktalar
  • Yararlanılan ve Önerilen Kaynaklar
  • Son Test

Formları indirin.pdf

Elif Tekin İftar
Prof.Dr

Önemli Noktalar

Modül Kazanımları

  • Bu modülü tamamladığınızda;
  • Çocuk yetiştirme, davranış kontrolü ve öğretim konusunda dikkat edilmesi önerilen temel noktaları açıklayabilecek,
  • Pekiştirmeyi açıklayabilecek,
  • Sembol pekiştirme uygulamasını açıklayabilecek,
  • Şekil verme uygulamasını açıklayabilecek,
  • Eşzamanlı ipucuyla öğretimi açıklayabilecek,
  • Bekleme süreli öğretimi açıklayabilecek,
  • Aşamalı yardımla öğretimi açıklayabilecek,
  • Zincirleme öğretimini açıklayabilecek,
  • Sosyal öykü öğretimini açıklayabilecek,
  • Video modelle öğretimi açıklayabileceksiniz.
  • Bireyin otizm spektrum bozukluğuna özgü bazı davranışları sizin için nasıl sıra dışı ise, sizin davranışlarınızın ya da kullandığınız iletişimsel dilin de onun için karmaşık olabileceğini unutmayınız.
  • Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin görsel ipuçlarından ya da uyaranlardan (örn., bireyin bulunduğu toplumsal ortamda neler yapması ya da yapmaması gerektiğini gösteren resimler, levhalar, videolar), sözel ipuçları ya da uyaranlara(örn, bireye neler yapması ya da yapmaması gerektiğini belirtmeniz için söylediğiniz ifadeler, yönergeler) göre daha iyi yararlandıklarını unutmayınız.
  • Yeni durumların, kişilerin ve ortamların onları huzursuz edebileceğini unutmayınız. Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin rutinlere aşırı bağlı olduklarını ve rutinlerdeki herhangi bir değişikliğin onları kaygılandırabileceğini, rahatsız ve huzursuz edebileceğini, yaşadıkları belirsizlik nedeniyle yeni durumlara ve kişilere karşı uygun olmayan tepkilerde bulanabileceklerini hatırlayınız. Sizde üniformanız, elinizdeki telsiz ya da detektör ile onlara farklı geliyor olabilirsiniz.
  • Sabırlı olunuz. Sorularınıza yanıt vermemesini, geç yanıt vermesini, yönergelerinizi yerine getirmemesini ya da yönergelerinize uygun olmayan şekillerde tepkide bulunmasını sizinle iletişime hazır olmadığı ve sizinle işbirliğine henüz açık olmadığı şeklinde yorumlamayınız. Bu durumu inatçılık ya da şımarıklık olarak da yorumlamayınız. Bu bireylerin sözel yönergelerinizi anlamaları ve yerine getirebilmeleri için onlara ihtiyaç duydukları süreyi tanıyınız. Bu gibi durumlarda aşırı ısrarcı, baskıcı olmaktan ve bireye fiziksel müdahalede bulunmaktan kaçınınız.
  • Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler kimi zaman bağlam dışı ilişkisiz konularda konuşabilirler. Örneğin, okulda ders yapılırken birden geçen yaz gittiği tatilde karşılaştığı bir binanın özelliklerini konuşmak isteyebilir. Kimi zaman ise sizin söylediklerinizi ya da bir reklamda, filmde ya da bir sohbet esnasında duyduklarını papağan gibi tekrar edebilirler. Bunu bireyin size ulaşmak ya da iletişim kurmak için bir girişimi olarak yorumlayınız.
  • Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin uyaranlara karşı aşırı derecede hassas olabildiklerini unutmayınız. Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler ortamda bulunan ışığa, sese ve kokulara aşırı duyarlılık gösterebilirler. Ortamdaki parlak ışıklar, elinizdeki telsizden çıkan sesler ya da etraftaki insanların parfüm kokuları bireyin aşırı uyarılmasına neden oluyor olabilir. Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler bu gibi uyaranlara karşı kendilerini koruyabilmek, yaşadıkları uyarılmayla başa çıkabilmek için uygun olmayan tepkilerde bulunabilir, sizinle iletişime geçmeyebilir ya da tehlikeli durumların oluşmasına neden olabilecek davranışlar sergileyebilirler.
  • Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin dokunulmaktan ve fiziksel temastan rahatsızlık duyduğunu unutmayınız. Bu bireylerin özellikle omuzlarına, yüzlerine ya da yüzlerine yakın bir bölgeye dokunmaktan kaçınınız.
  • Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin kişisel alan algısına sahip olmadıklarını, sizinle çok yakın bir mesafeden iletişim kurabileceklerini ve kişisel alanınızı ihlal edebileceklerini unutmayınız.
  • Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler dengesiz bir şekilde ya da parmak ucunda yaylanarak yürüyebilirler. Bu nedenle onların dengelerini sağlamada güçlük çekebileceklerini unutmayınız. Sendeleyerek yürümeleri kimi zaman onların sarhoş olabilecekleri şeklinde yorumlanabilmektedir. Bu durumun otizm spektrum bozukluğuna özgü bir özellik olduğunu unutmayınız.
  • Otizm spektrum bozukluğu olan bireyler zaman zaman aniden koşma ya da ok gibi olduğu yerden fırlayarak hareket etme gibi davranışlar sergileyebilirler. Bu durumu kaçma girişimi olarak yorumlamayınız.