BÖLÜM 1 - OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNU ANLAMAK

MODÜL 2
OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA EĞİTİM TEDAVİ VE TERAPİ SEÇENEKLERİ

Tedavi Temelli Bilimsel Dayanakları Oluşmamış Uygulamalar

Modül Kazanımları

Ağır Metallerden Arındırma Terapisi

Vücutta bulunan ağır metallere tutunarak bunların dışarı atılmasını sağlayan kimyasallar kullanılmasını içerir. Bu kimyasallar kurşun, civa ve diğer metal zehirlenmelerinin tedavisinde kullanılmaktadır. Ağır metal terapisinin güvenli ve etkili bir alternatif tedavi yöntemi olduğunu destekleyen hiçbir bulgu yoktur. Zaten otizm spektrum bozukluğu da metal zehirlenmesi olarak tanımlanmamaktadır (Hiç bir hakemli bilimsel dergide otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde anormal civa düzeyleri rapor edilmemiştir). Ölüme kadar varan son derece tehlikeli sonuçları söz konusudur. 2005 yılında ağır metal tedavisi uygulanan otizm spektrum bozukluğu olan bir çocuk, kimyasalların vücudundaki kalsiyumla birleşmesi sonucu kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmiştir.

Hiperbarik Oksijen Tedavisi

Hiperbarik oksijen tedavisi kangren, karbonmonoksit zehirlenmesi, vurgun gibi durumlarda kandaki oksijen miktarı ile ilgili rahatsızlıklarda bu olumsuzluğun giderilmesinde etkili olarak kullanılan bir tedavi yöntemidir. Oysa otizm spektrum bozukluğunu kanda yetersiz oksijenle bağlantısını gösteren hiçbir araştırma bulgusu yoktur. Ayrıca, hiperbarik oksijen tedavisi uygulanan bireylerde güvenli ve etkili olduğunu gösteren araştırma da yoktur. Yüksek maliyetler talep edilen hiperbarik oksijen tedavisinin otizm spektrum bozukluğunu ya da otizm spektrum bozukluğunda görülen belirtileri iyileştirmeye yönelik etkileri söz konusu değildir.

Gluten ve Kazein Diyeti

Gluten buğday, çavdar ve arpa ürünlerinde bulunan bir proteindir. Kazein ise süt ürünlerinde bulunan bir proteindir. Gluten ve kazein içermeyen diyetleri uygulamayı savunanlar, otizm spektrum bozukluğunun metabolik bir rahatsızlıktan kaynaklandığını ileri sürerek otizmli çocukların “sızdıran bağırsakları” olduğunu ve opioidlerin kana karışmasıyla beyine ulaşarak otistik davranışlara yol açtığını iddia etmektedirler. Bunu destekleyen hiçbir bulgu yoktur ve çalışmalar otizm spektrum bozukluğu olan çocukların kanlarında normal akranlarından daha fazla opioid bulunmadığını göstermiştir. Ayrıca glüten ve kazein içermeyen diyet uygulayan çocuklarda kemik yoğunluğunun düşük olduğu ve kemik erimesi riskinin arttığı bilinmektedir. Gluten ve kazein içermeyen diyet uygulayan çocuklarla yapılan kapsamlı bir araştırma, diyet uygulamayanlarla benzer gelişim gösterdiklerini ortaya koymuştur.

Kök Hücre Tedavisi

Kök hücre tedavisinin otizm spektrum bozukluğunu iyileştirici ya da belirtilerini giderici bir işlevinin olduğunu gösteren çalışmalar yoktur. Aksine etkili olmadığını gösteren uygulama vardır. Buna rağmen kök hücre tedavisini önemli maliyetlerle denemek isteyen ya da deneyen aileler olduğu bilinmektedir. Amerika Birleşik Devletleri’nde otizm spektrum bozukluğunun tedavisi kapsamında kök hücre tedavisinin kullanılması yasaklanmıştır. Ancak, çeşitli ülkelerde uygulanmaktadır. Kök hücre tedavisinin güvenli ve etkili olduğuna ilişkin hiç bir araştırma bulgusu yoktur.

Secretin Tedavisi

Secretin sindirimi kontrol eden bir hormondur. Sentetik olarak insanlardan elde edilemediği için domuzlardan elde edilmektedir. Secretin kullanımı (tek doz olarak) ülser ve pankreas yetmezliği gibi sindirim sistemi hastalıklarında kullanılırken otizm spektrum bozukluğunun tedavisine ilişkin kullanılmasıyla etkili bulgu yoktur. Secretin vücutta mantar önleme amacıyla kullanılır ve çocuklara verilen mantar önleyici ilaçların kaşıntı, yanma, ishal, mide ağrısı ve deride kızarıklık gibi yan etkileri vardır.

Vitamin Terapileri

Sağlıklı ve dengeli beslenme tüm çocuk ve bireyler için önemlidir. Bazen sağlıklı ve dengeli olabilmek için çeşitli beslenme takviyeleri önerilebilir. Sağlıklı ve dengeli bir diyet herkes için önemlidir. Bu yüzden otizm spektrum bozukluğu olan ya da olmayan bireylere beslenme takviyeleri önerebilirler. Ancak bu takviyeler otizm spektrum bozukluğu bir bireyin tedavisi amacıyla kullanıldığında sorunlara yol açabilirler. Vitamin takviyelerinin otizm spektrum bozukluğunu tedavi ettiğine ilişkin hiçbir bulgu yoktur. Vitamin takviyesinin bir hekime danışılmadan kullanımı tehlikeli olabilir. Bazı vitaminler (örn., A vitamini) yüksek dozlarda uzun süre alındığında zehirleyici etkileri olabilir.

Marihuana Tedavisi

Yasadışı bir madde olan marihuananın otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde kullanımı ne tıbbi ne de bilimsel olarak desteklenmektedir. Son yıllarda giderek daha fazla dikkat çekmektedir. Hatta bazı araştırmacılar marihuana tedavisine olan ilgiyi tıpkı önceleri hiperbarik oksijen tedavisi ve secretin terapisinin kullanımına yönelik olan ilgiye ve serüvene benzetmektedir. Marihuana tedavisinin etken maddesi cannabiodis kimyasalıdır. Marihuana tedavisinin etkileri yalnızca anektod bilgi olarak mevcut olup deneysel bulgu yoktur. Marihuana kullanımının bildirilen kısa dönemli yan etkileri arasında algı bozukluğu, koordinasyon zayıflaması, düşünme, problem çözme, öğrenme ve hafıza sorunları olarak sayılabilir. Uzun süreli marihuana kullanımı öğrenme becerilerinde zayıflama, solunum yolu hastalıkları riskinde artma ve motivasyonda azalma olarak ifade edilmektedir.

Çamaşır Suyu Tedavisi

Çamaşır suyu tedavisinde, otizmli bireye seyreltilmiş çamaşır suyu ağız yoluyla verilmekte ya da lavman uygulanmaktadır. Tedaviyi savunanlar günde sekiz kez içilmesini ya da haftada üç kez lavman uygulanmasını önermektedir. Çamaşır suyu tedavisinin bir seçenek olarak düşünülmesinin temel nedeni bakteri, parazit ve ağır metalleri temizleyerek otizm spektrum bozukluğu belirtilerinin azalacağı ya da ortadan kaldıracağının düşünülmesidir. Bu uygulama tamamen bilimsel dayanaktan yoksun olup ayrıca son derece tehlikelidir. Çamaşır suyu yüksek ateş, ishal, kusma ve diğer komplikasyonlara yol açabilir.