BÖLÜM 4 - ETKİLEŞİM BECERİLERİNİ KAZANDIRMAK

MODÜL 19
AKRANLARLA ETKİLEŞİM KURMA

Her Çocuk için Temel Hak Olarak Oyun

Modül Kazanımları

Küçük çocuklarda akran etkileşimi deyince ilk akla gelen şey oyundur. Diğer bir deyişle, oyun özellikle okulöncesi dönemdeki çocukların birbirleriyle etkileşime geçmelerini ve daha pek çok beceri ve davranışı edinmelerini kolaylaştıran ya da sağlayan önemli bir araçtır. Oyun gelişimi zihinsel, duygusal ve sosyal gelişime paralellik göstermektedir; hem diğer alanlardaki gelişimlerden etkilenmekte hem de diğer alanlardaki gelişimleri etkilemektedir.

1989 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen ve daha sonraki yıllarda Türkiye tarafından da onaylanan Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin aşağıda sunulan 31. Maddesi ile oyunun her çocuğun temel hakkı olduğu belirtilmektedir

Madde 31:

  1. Taraf Devletler çocuğun dinlenme, boş zaman değerlendirme, oynama ve yaşına uygun eğlence etkinliklerinde bulunma ve kültürel ve sanatsal yaşama serbestçe katılma hakkını tanırlar.
  2. Taraf Devletler, çocuğun kültürel ve sanatsal yaşama tam olarak katılma hakkını saygı duyarak tanırlar ve özendirirler ve çocuklar için, boş zamanı değerlendirmeye, dinlenmeye, sanata ve kültüre ilişkin etkinlikler konusunda uygun ve eşit fırsatların sağlanmasını teşvik ederler.

Oyun her çocuğun temel hakkı olmasına rağmen otizmli çocukların sahip oldukları dil, iletişim, sosyal etkileşim ve davranış özellikleri, sınırlı ilgi alanları ile taklit ve ortak dikkat gibi alanlarda yaşadıkları güçlükler onların bu haklarından olması gerektiği gibi yararlanmasını engelleyebilir. Bazen de toplumda yaratılan engeller, kaynaştırma eğitiminin yeterince güçlü ve etkili yürütülememesi ve kısıtlamalar nedeniyle otizmli çocuklar en temel hak olan oyun hakkıyla ilgili bir anlamda mağdur olabilmektedir. Dolayısıyla, bu açıdan olaya bakılarak çocukların desteklenmesi önem taşımaktadır.

Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların oyun gelişimlerini desteklemek için her otizmli çocuğun farklı kişilik özellikleri, davranış ve öğrenme özellikleri, beceri düzeyleri ve eğitim geçmişleri olduğunu kabul ederek çocuğa özgü uygulamalar tasarlanmalıdır. İzleyen başlıkta bu amaçla kullanılabilecek oyun arkadaşlığı uygulamasına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.