BÖLÜM 3: TEMEL BECERİLERİ KAZANDIRMAK

MODÜL 14
ETKİNLİK ÇİZELGESİ TAKİP ETME VE SEÇİM YAPMA

Etkinlik Çizelgeleri İçin Önkoşul Beceriler

Modül Kazanımları

Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların etkinlik çizelgelerini kullanabilmeleri için sahip olmaları gereken önkoşul beceriler;

Fotoğrafı/Resmi Fondan Ayırt Etme

Çocuğunuzun fotoğrafı/resmi fondan ayırt etme becerisine sahip olup olmadığı çocuğunuza“Fotoğraf/resim nerede?” ya da “Bana fotoğrafı/resmi göster.” yönergesi sunmanızın ardından çocuğunuzun göstermiş olduğu tepkiye göre değerlendirilir. Çocuğunuz 4-5 saniye içerisinde fotoğrafı ya da resmi 5 denemeden 5’inde (5/5) ya da 10 denemeden 8’inde (8/10)gösteriyorsa çocuğunuzun bu beceriye sahip olduğu kabul edilebilir. Eğer çocuğunuz bu beceriye sahip değilseayrık denemelerle öğretim, eşzamanlı ipucuyla öğretim ya da bekleme süreli öğretim uygulamalarını kullanarak bu beceriyi çocuğunuza kazandırabilirsiniz. Sıralanan öğretim uygulamalarına ilişkin bilgilerinizi tazelemek için Modül 7’yi gözden geçirmenizi öneririz.

Eşleme

Eşleme becerisi çizelgelerin kullanımı için diğer önkoşul becerilerden biridir. Etkinlik çizelgelerinin kullanımı sırasında çocuktan etkinlikteki fotoğraf/görsel ile nesnenin kendisini eşlemesi beklenir. Eşleme becerilerinin değerlendirilmesi ve öğretimine ilişkin bilgilerinizi tazelemek için Modül 12’yi gözden geçiriniz.Çocuğunuz eşleme becerisine sahip değilse, öncellikli olarak Modül 12’de yer verilen aşamaları takip ederek ve önerileri dikkate alarak çocuğunuza temel eşleme becerilerinin öğretimini gerçekleştiriniz.

Resimler ile Nesneleri İlişkilendirme

Resimler ile nesneleri ilişkilendirme önkoşul becerisine sahip bir çocuk fotoğrafların/resimlerin ilgili nesneyi temsil ettiğini öğrenmiş demektir. Çocuğunuzun bu beceriye sahip olup olmadığını değerlendirmek için beş farklı nesne ve bu nesnelerin fotoğraflarını kullanabilirsiniz. Bu amaçla çocuğunuzun sevdiği ya da çocuğunuz için bilindik olan nesnelerden yararlanarak aşağıda sıralanan basamakları takip edebilirsiniz:

  • Nesnelere ait fotoğraflardan her birinin bir sayfada yer aldığı bir kitapçık hazırlayınız.
  • Kitapçık ve nesneleri çocuğunuzun önüne koyunuz.
  • Çocuğunuzdan kitapçığın sayfalarını sırayla açmasını, her bir sayfada yer alan fotoğrafı işaret etmesini ve ardından nesneler arasından fotoğrafı temsil eden nesneyi bulmasını (örn., “Fotoğraftaki nesneyi göster.”şeklinde yönerge sunarak) isteyiniz.
  • Bu çalışmayı kitapçıkta yer alan her bir fotoğraf için yapınız.
  • Çocuğunuz 4-5 saniye içerisinde sayfa yer alan fotoğrafı temsil eden nesneyi 5 denemeden 5’inde (5/5) ya da 10 denemeden 8’inde(8/10) buluyorsa çocuğunuzun bu beceriye sahip olduğu kabul edilebilir.

Çocuğunuz resimler ve nesneleri ilişkilendirme becerisine sahip değilse öncelikli olarak çocuğunuza temel eşleme becerilerinin öğretimini gerçekleştirmelisiniz. Temel eşleme becerilerinin öğretimi için Modül 12’yi inceleyiniz. Bunların yanı sıra çocuğunuza temel eşleme becerilerini ayrık denemelerle öğretim, eşzamanlı ipucuyla öğretim ya da bekleme süreli öğretim uygulamalarını kullanarak da öğretebilirsiniz. Sıralanan öğretim uygulamalarına ilişkin bilgilerinizi tazelemek için Modül 7’yi inceleyiniz.

Fiziksel İpucu Sunularak Yapılan Elle Yönlendirmeyi Kabul Etme

Etkinlik çizelgelerinin kullanımının öğretimi sırasında fiziksel ipucu sunarak yönlendirme yapmak etkin olarak kullanılan bir yardımdır. Bu nedenle öğretim sırasında çocukların ellerine, kollarına ya da omuzlarına dokunulmasına izin veriyor olması gerekmektedir. Çocuğunuzun fiziksel ipucu sunarak yapacağınız yönlendirmeye ne tür tepkiler verdiğini onu gözlemleyerek belirleyebilirsiniz. Çocuğunuz fiziksel ipucu sunarak yaptığınız yönlendirmeye bağırma, ağlama gibi olumsuz tepkiler veriyorsa sevdiği bir oyuncağa ya da sevdiği bir yiyeceğe ulaşmasını sağlamak için elini tutarak onu yönlendirebilirsiniz. Başlangıçta bunu hafif fiziksel dokunuşlarla yapabilir, çocuğunuz bu duruma daha az tepki gösterdikçe fiziksel temasın miktarını arttırabilirsiniz.