BÖLÜM 3: TEMEL BECERİLERİ KAZANDIRMAK

MODÜL 11
BAŞKALARININ DAVRANIŞLARINI TAKLİT ETME

Nesne Kullanmaksızın Yapılan Büyük Kas Taklit Becerilerinin Öğretimi

Modül Kazanımları

Herhangi bir nesne kullanılmadan yapılan büyük kas taklit becerileri, gövdemizi ve uzuvlarımızı hareket ettirerek yaptığımız becerileri kapsamaktadır. Elle dize vurma, kolu havaya kaldırma, göbeğe vurma, alkış yapma ya da bay-bay yapma bu becerilere örnek olarak verilebilir. Bu becerilerden bazıları tek bir hareket içerebilirken, bazıları bir hareketin birkaç kez tekrar edilmesini içermektedir. Örneğin “bir kolu havaya kaldırma” becerisi tek bir hareket içerirken, bir elle “bay-bay yapma” becerisi bir hareketin birkaç kez tekrar edilmesini içermektedir. İzleyen bölümde temel taklit becerilerinin bir bölümü olan nesne kullanmaksızın yapılan büyük kas taklit becerilerinin öğretimine yönelik bilgi ve öneriler yer almaktadır.

Öğretim Aşamaları

Nesne kullanmaksızın yapılan büyük kas taklit becerilerinin öğretimi nesnelerle yapılan büyük kas taklit becerilerinin öğretiminde uygulanan Aşama 1-7 izlenerek gerçekleştirilmektedir. Nesne kullanmaksızın yapılan büyük kas taklit becerilerine yönelik öğretim denemelerinde çocuğunuzla yukarıda yer alan fotoğrafta örneklendirildiği gibi karşılıklı olarak sandalyede oturunuz. Özellikle ellerle/kollarla ya da ayaklarla/bacaklarla yapılan taklit becerilerin öğretiminde model olma sırasında sizin kullandığınız uzuv ile çocuğunuzun hareketi gerçekleştirirken kullanacağı uzvun çapraz olmaması önerilmektedir. Bu aşamada uzuvlarınızın karşılıklı olması öğretimi kolaylaştırabilir.

Aşama 1

Birinci aşamada çocuğunuzla çalışacağınız taklit becerisi “tek elle dize vurma” becerisidir. Bu becerinin öğretimi sırasında çocuğunuzla karşılıklı olarak ve dizleriniz hafifçe birbirine değecek şekilde oturunuz. Denemeler sırasında beceriye model olurken kullanacağınız elinizin çocuğunuzun kullanacağı eli ile karşılıklı olmasının öğretimi kolaylaştıracağını unutmayınız. Çocuğunuzun dikkatini öğretime çekerek ya da dikkatinin sizde olduğu bir anı yakalayarak “Böyle yap.” şeklinde yönergeyi sununuz ve aynı anda sağ/sol elinizle sağ/sol dizinize abartılı biçimde birkaç kez vurunuz. Bunu gerçekleştirirken çocuğunuzu takip ediniz ve sizi izlediğinden emin olunuz. Hemen ardından tam fiziksel ipucuyla çocuğunuzun sağ/sol eliyle sağ/sol dizine birkaç kez vurmasını sağlayınız. Çocuğunuz eliyle dizine vurduğu anda önceden belirleyeceğiniz etkili pekiştireçler ve sözel pekiştireçler ile çocuğunuzu pekiştiriniz (Etkili pekiştireçler yiyecek-içecek, dönüştürülebilir sembol pekiştireçler ve etkinlik pekiştireçleri olabilir). Örneğin çocuğunuza bir küçük parça yiyecek pekiştireci vererek “Süpersin.” diyebilirsiniz. Böylece bir öğretim denemesini tamamlayacaksınız.  

Öğretimin başlarında bir öğretim oturumunda aynı beceri için üst üste ortalama 5-6 öğretim denemesi gerçekleştiriniz. Bir öğretim oturumunu tamamladıktan sonra diğer öğretim oturumuna geçmeden önce çocuğunuza 1-2 dakikalık oyun zamanı veriniz. Çocuğunuzla son denemeyi gerçekleştirdikten hemen sonra “Oyun zamanı!” diyerek çocuğunuzu oyun alanına yönlendiriniz. Ancak oyun zamanını mutlaka çocuğunuz denemeyi başarılı bir şekilde tamamladığında, bir başka ifadeyle doğru tepki gösterdiğinde vermeniz gerektiğini unutmayınız. Çocuğunuzun yanlış tepkide bulunduğu, tepkisiz kaldığı ya da ağlama, bağırma ya da nesneleri atma gibi problem davranış sergilediği başarısız bir denemenin ardından asla oyun zamanı vermeyiniz. Oyun zamanı sona erdiğinde yeni bir öğretim oturumu düzenlemek için çocuğunuzu oyun alanından masaya yönlendiriniz.

Çocuğunuzun performansı iyileştikçe daha az ipucuna gereksinim duyacaktır. Bu nedenle denemeler ilerledikçe kullandığınız ipuçlarını aşamalı olarak silikleştiriniz. Tek elle dize vurma davranışı için öğretimde aşamalı olarak tam fiziksel ipucu, kısmi fiziksel ipucu ve jest ipucunu kullanarak ipucunu silikleştirebilirsiniz. İpucu silikleştirme sürecinde çocuğunuzun öğrenme hızına bağlı olarak yukarıda sıralanandan daha az sayıda ya da daha fazla sayıda basamak kullanabilirsiniz. Çocuğunuzun bu süreçteki doğru tepkilerini pekiştirmeye devam ediniz; çocuğunuz bu süre içinde yanlış tepkide bulunur ya da hiçbir tepkide bulunmaz ise en son kullandığınız ipucu düzeyini kullanarak çocuğunuzun tek eliyle dizine vurmasını sağlayınız. Çocuğunuzun denemeler sırasındaki performansı iyileştikçe pekiştirmeyi de silikleştiriniz ve ayrımlı pekiştirme uygulaması yapınız. Çocuğunuzun her doğru tepkisi yerine birkaç doğru tepkisini pekiştirerek seyrekleştirmeyi, ipuçsuz doğru tepkilerini daha yoğun ve coşkulu pekiştirerek ayrımlı pekiştirmeyi gerçekleştiriniz. Öğretim sırasında ipuçlarını ve pekiştireçleri ne zaman silikleştirmeniz gerektiğini belirleyebilmek üzere arada bir yoklama denemelerine yer veriniz. Anımsayacağınız gibi, yoklama denemeleri öğretim denemelerine benzer şekilde gerçekleştirilmektedir. Ancak öğretim denemesinden farklı olarak yoklama demelerinde çocuğa ipucu sunulmamaktadır. Bu denemelerde çocuğunuzun beceriyi bağımsız olarak gerçekleştirme becerisi sınanmaktadır. Yoklama denemelerinde “Böyle yap.” diyerek yönergeyi sunununuz ve aynı anda sağ/sol elinizle sağ/sol dizinize abartılı biçimde birkaç kez vurunuz ve ipucu sunmadan 2-3 saniye bekleyiniz. Eğer çocuğunuz bu süre içinde elini dizine vurarak sizi taklit ederse çocuğunuzu mutlaka çok coşkulu bir şekilde pekiştiriniz. Ancak çocuğunuz bu süre içinde yanlış tepkide bulunur ya da hiçbir tepkide bulunmaz ise en son kullandığınız ipucu basamağını kullanarak çocuğunuzun tek eli ile dizine vurmasını sağlayınız. Yoklama denemelerinde çocuğunuzun gerçekleştireceği ilk ipuçsuz doğru tepkiyi ve ardından gelen tüm ipuçsuz doğru tepkileri mutlaka çok yoğun ve coşkulu şekilde pekiştiriniz.

Nesne kullanmaksızın yapılan büyük kas becerilerinin taklidinin öğretimine çocuğunuz 5 denemeden 5’inde (5/5) ya da 10 denemeden 9’unda (9/10) ipuçsuz doğru tepki göstererek başarı ölçütünü karşılayıncaya değin devam ediniz. Çocuğunuzun bu aşamadaki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuz bu beceride başarı ölçütünü karşıladıktan sonra bu becerinin genellenmesini ve kalıcılığını sağlamaya yönelik çalışmalar yapmaya başlayınız. Çocuğunuzun elle dize vurma becerisini taklit etmeyi farklı ortam ve kişilere genellemesini sağlamak üzere denemeler gerçekleştirmelisiniz. Örneğin, çocuğunuzun sizin dışında bir yetişkin ya da akranla, farklı bir ortamda benzer çalışmalar yapmasını sağlayabilirsiniz.

Genelleme uygulamalarının her birine yönelik denemelerinize çocuğunuz bu beceriye 5 denemeden 5’inde (5/5) ya da 10 denemeden 9’unda (9/10) ipuçsuz doğru tepki gösterinceye kadar devam ediniz. Üzerinde çalıştığınız her bir taklit becerisine yönelik öğretim sürecinin başında her gün, ipuçsuz doğru tepki sayısı ölçütü karşılar düzeyde arttığında birkaç günde bir, çocuğunuz beceriyi edindikten sonra ise haftada bir öğretim etkinlikleri düzenleyerek kalıcılık çalışmasını gerçekleştirebilirsiniz.

Öğretime çocuğunuz başarı ölçütünü karşılayıncaya değin devam ediniz. Çocuğunuz Aşama 1’de ölçütü karşılandıktan sonra bu beceri için genelleme ve kalıcılık çalışmalarını sürdürürken, Aşama 2’ye geçiniz. Çocuğunuzla Aşama 1’i uygulamadan örnek uygulama videosunu izleyiniz.

Aşama 2

Bu aşamada birinci aşamada öğretilen taklit becerisinden farklı bir beceri olan “ayağa kalkıp oturma” becerisini taklit etme öğretimi gerçekleştirilmektedir. Bu becerinin öğretimi sırasında çocukla Aşama 1’de açıklandığı gibi sandalyede karşılıklı oturunuz. Çocuğunuzun dikkatini öğretime çekerek ya da dikkatini size yönelttiği bir anı yakalayarak “Böyle yap.” şeklinde yönergeyi sununuz ve ayağa kalkıp oturarak denemeyi başlatınız. Aşama 1’de açıklanan öğretim süreci (pekiştirme, pekiştirmenin silikleştirilmesi, ipucu sunma ve ipucunun silikleştirilmesi) ile yoklama sürecine ilişkin basamakları ve önerileri dikkate alarak denemeleri gerçekleştiriniz. Öğretim oturumları arasında oyun zamanı vermeyi unutmayınız. Oyun zamanı verirken ve sonlandırırken Aşama 1’ de yer alan açıklama ve önerileri dikkate alınız. Öğretime çocuğunuz başarı ölçütünü karşılayıncaya değin devam ediniz. Çocuğunuzun bu aşamadaki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuz Aşama 2’de ölçütü karşılandıktan sonra bu beceri için genelleme ve kalıcılık çalışmalarını sürdürürken, Aşama 3’e geçiniz. Çocuğunuzla Aşama 2’yi uygulamadan önce örnek uygulama videosunu tekrar izleyebilirsiniz.

Aşama 3 (Karıştırmalar)

Bu aşamada çocuğunuzun Aşama 1 ve 2’de öğrendiği taklit becerileri ile karışık bir sırayla çalışılmaktadır. Yine çocuğunuzla sandalyede karşılıklı olacak ve dizleriniz hafifçe birbirine değecek şekilde oturunuz. İlk önce “tek elle dize vurma” becerisini Aşama 1’de açıklandığı gibi çalışınız. Çocuğunuzla en son üzerinde çalıştığınız beceri “ayağa kalkıp oturma” olduğu için çocuğunuz ilk denemede ayağa kalkıp oturabilir. Bu durumu önlemek üzere öğretimin başında ilk denemelerde tam fiziksel ipucu kullanarak çocuğunuzun tek elle dizine vurmasını sağlayınız. İzleyen denemelerde ipuçlarını giderek silikleştiriniz. Çocuğunuz “tek elle dize vurma” becerisine üst üste üç kez ipuçsuz doğru tepkide bulunduktan sonra, aynı basamakları izleyerek “ayağa kalkıp oturma” becerisinin taklidine ilişkin çalışınız ve çocuğunuz üst üste üç kez ipuçsuz doğru tepkide bulununcaya kadar çalışmaya devam ediniz.

Çocuğunuz “ayağa kalkıp oturma” becerisinin taklidine ilişkin üst üste üç kez ipuçsuz doğru tepkide bulunduktan sonra tekrar “tek elle dize vurma” becerisine ilişkin çalışınız. Bu kez çocuğunuz “tek elle dize vurma” becerisine ilişkin üst üste iki kez ipuçsuz doğru tepkide bulununcaya kadar çalışınız. Çocuğunuz “tek elle dize vurma” becerisinin taklidine ilişkin üst üste iki kez ipuçsuz doğru tepkide bulunduktan sonra, aynı basamakları izleyerek “ayağa kalkıp oturma” becerisinin taklidine ilişkin çalışınız ve çocuğunuz üst üste iki kez ipuçsuz doğru tepkide bulununcaya kadar çalışmaya devam ediniz.

Çocuğunuz “ayağa kalkıp oturma” becerisine üst üste iki kez ipuçsuz doğru tepkide bulunduktan sonra, “tek elle dize vurma” becerisinin taklidine yönelik çalışınız. Çocuğunuz “tek elle dize vurma” becerisine bir ipuçsuz doğru tepki gösterdikten sonra bu kez “ayağa kalkıp oturma” becerisinin taklidine yönelik çalışınız ve yine bir ipuçsuz doğru tepki hedefleyiniz. Her bir beceride bir ipuçsuz doğru tepki aldıktan sonra diğer beceriye geçerek her iki beceriyi dönüşümlü olarak çalışınız. Becerilerin karıştırılmasında uygulanan bu süreç 3-3; 2-2; 1-1 kuralı olarak adlandırılabilir. Çocuğunuzun 3-3; 2-2; 1-1 kuralı ile gerçekleştirilen denemelerdeki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz.

Son olarak ise, tüm becerilere yönelik kestirilemeyen sırayla çalışmaya başlayınız. Diğer aşamalarda olduğu gibi, kestirilemez sırayla sunulan denemelerde çocuğunuz için başarı ölçütü olarak 5 denemeden 5’inde (5/5) ya da 10 denemeden 9’unda (9/10) doğru tepkide bulunmayı hedefleyiniz. Çocuğunuzun kestirilemez sırayla sunulan denemelerdeki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuz başarı ölçütünü karşılayana kadar denemeleri kestirilemez sırayla sunmaya devam ediniz. Bu uygulamayla çocuğunuza aynı zamanda ayırt etme öğretimi yapmış olacaksınız.

Aşama 3’te gerçekleştireceğiniz tüm denemeleri Aşama 1’de açıklanan öğretim süreci (pekiştirme, pekiştirmenin silikleştirilmesi, ipucu sunma ve ipucunun silikleştirilmesi) ile yoklama sürecine ilişkin basamakları ve önerileri dikkate alarak gerçekleştiriniz. Çocuğunuz becerilerde hızlı ilerliyor ise, ileriki aşamalarda karıştırmalarda 3-3; 2-2; 1-1 kuralını uygulamadan doğrudan kestirilemez sırayla çalışılabilirsiniz. Çocuğunuz Aşama 3’te ölçütü karşıladıktan sonra bu beceri için genelleme ve kalıcılık çalışmalarını sürdürürken, yeni bir beceri öğretmek üzere Aşama 4’e geçiniz. Çocuğunuzla Aşama 3’ü uygulamadan önce örnek uygulama videosunu izleyiniz.

Aşama 4

Bu aşamada yeni bir büyük kas taklit becerisinin öğretimi gerçekleştirilmektedir. Üçüncü beceri olarak “bir kolu havaya kaldırma” taklit etme becerisini seçiniz.Aşama 1’de açıklandığı gibi çocuğunuzla sandalyede karşılıklı oturunuz. Çocuğunuzun dikkatini öğretime çekerek ya da dikkatinin sizde olduğu bir anı yakalayarak “Böyle yap.” şeklinde yönergeyi sununuz ve aynı anda sağ/sol kolunuzu kaldırarak denemeyi başlatınız. Aşama 1’de açıklanan öğretim süreci (pekiştirme, pekiştirmenin silikleştirilmesi, ipucu sunma ve ipucunun silikleştirilmesi) ile yoklama sürecine ilişkin basamakları ve önerileri dikkate alarak denemeleri gerçekleştiriniz. Öğretim oturumları arasında oyun zamanı vermeyi unutmayınız. Oyun zamanı verirken ve sonlandırırken Aşama 1’ de yer alan açıklama ve önerileri dikkate alınız.

Öğretime çocuğunuz başarı ölçütünü karşılayıncaya değin devam ediniz. Çocuğunuzun bu aşamadaki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz. Aşama 4’te beceriye ilişkin ölçüt karşılandıktan sonra bu beceri için genelleme ve kalıcılık çalışmalarını sürdürürken, bir diğer becerinin öğretimi için Aşama 5’e geçebilirsiniz. Çocuğunuzla Aşama 4’ü uygulamadan önce örnek uygulama videosunu tekrar izleyebilirsiniz.

Aşama 5 (Karıştırmalar)

Bu aşamada Aşama 3’te açıklandığı gibi, Aşama 1, 2 ve 4’te öğrenilen üç taklit becerisi karışık olarak çalışılmaktadır. Öğretim denemelerini Aşama 3’te açıklandığı gibi gerçekleştiriniz. Anımsayacağız gibi, Aşama 3’te becerilere yönelik denemeler 3-3; 2-2; 1-1 kuralıyla ve ardından kestirilemez bir sırayla uygulanmaktaydı.

Aşama 3’te belirtilen ilkeler doğrultusunda, aynı basamakları izleyerek ilk önce “bir kolu havaya kaldırma” ve “tek elle dize vurma” becerilerinin taklidini ayrı ayrı, ardından da “bir kolu havaya kaldırma” ve “ayağa kalkıp oturma” becerilerinin taklidini karışık olarak çalışınız. Çocuğunuzun 3-3; 2-2; 1-1 kuralı ile gerçekleştirilen denemelerdeki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz.

Son olarak denemelerde tüm becerilere yönelik kestirilemez sırayla çalışınız. Kestirilemez sırayla uygulama basamağında 5’te 5 (5/5) ya da 10’da 9 (9/10) ipuçsuz doğru tepkiyi hedeflemeyi ve oturumlar arasında oyun zamanı vermeyi unutmayınız. Çocuğunuzun kestirilemez sırayla sunulan denemelerdeki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz. Bu aşamada ölçüt karşılandıktan sonra yeni bir becerinin öğretimi için Aşama 6’ya geçiniz. Çocuğunuz becerilerde hızlı ilerliyor ise, ileriki aşamalarda karıştırmalarda 3-3; 2-2; 1-1 süreci uygulanmadan doğrudan kestirilemez sırayla çalışabileceğinizi unutmayınız. Çocuğunuzla Aşama 5’i uygulamadan önce karıştırmalara ilişkin örnek uygulama videosunu tekrar izleyebilirsiniz.

Aşama 6

Bu aşamada yeni bir taklit becerisinin öğretimi gerçekleştirilmektedir.Dördüncü beceri olarak “iki elle göbeğe vurma” becerisinin taklidini seçiniz. Aşama 1’de açıklandığı gibi çocuğunuzla sandalyede karşılıklı oturunuz. Çocuğunuzun dikkatini öğretime çekerek ya da dikkatinin sizde olduğu bir anı yakalayarak “Böyle yap.” şeklinde yönergeyi sununuz ve aynı anda iki elle göbeğinize vurarak denemeyi başlatınız. Aşama 1’de açıklanan öğretim süreci (pekiştirme, pekiştirmenin silikleştirilmesi, ipucu sunma ve ipucunun silikleştirilmesi) ile yoklama sürecine ilişkin basamakları ve önerileri dikkate alarak denemeleri gerçekleştiriniz. Öğretim oturumları arasında oyun zamanı vermeyi unutmayınız. Oyun zamanı verirken ve sonlandırırken Aşama 1’ de yer alan açıklama ve önerileri dikkate alınız.

Öğretime çocuğunuz başarı ölçütünü karşılayıncaya değin devam ediniz. Çocuğunuzun bu aşamadaki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuz Aşama 6’da ölçütü karşılandıktan sonra bu beceri için genelleme ve kalıcılık çalışmalarını sürdürürken, Aşama 7’ye geçebileceğinizi unutmayınız. Çocuğunuzla Aşama 6’yı uygulamadan önce örnek uygulama videosunu tekrar izleyebilirsiniz.

Aşama 7 (Karıştırmalar)

Bu aşamada çocuğunuzun Aşama 1, 2, 4 ve 6’da öğrendiği dört taklit becerisi karışık olarak çalışılmaktadır. Bu aşamada öğretim denemelerini Aşama 3’te açıklandığı gibi gerçekleştiriniz. Anımsayacağız gibi, Aşama 3’te beceriler 3-3; 2-2; 1-1 kuralıyla ve ardından kestirilemez bir sırayla uygulanmaktaydı. Aşama 3’te belirtilen ilkeler doğrultusunda, aynı basamakları izleyerek ilk önce “iki elle göbeğe vurma” ve “tek elle dize vurma” becerilerinin; ardından “iki elle göbeğe vurma” ve “ayağa kalkıp oturma” becerilerinin; ardından da “iki elle göbeğe vurma” ve “bir kolu havaya kaldırma” becerilerinin taklidini karışık olarak çalışınız. Çocuğunuzun 3-3; 2-2; 1-1 kuralı ile gerçekleştirilen denemelerdeki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz. Son olarak denemelerde tüm becerilere yönelik kestirilemez sırayla çalışınız. Kestirilemez sırayla uygulama basamağında 5’te 5 (5/5) ya da 10’da 9 (9/10) ipuçsuz doğru tepkiyi hedeflemeyi ve oturumlar arasında oyun zamanı vermeyi unutmayınız. Çocuğunuzun kestirilemez sırayla sunulan denemelerdeki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuzla Aşama 7’i uygulamadan önce karıştırmalara ilişkin örnek uygulama videosunu tekrar izleyebilirsiniz.

Yeni beceriler

Çocuğunuz Aşama 1, 2, 4 ve 6’da çalıştığınız dört taklit becerisinde ustalaşınca, yeni taklit becerileri üzerinde çalışmaya başlayınız. Çocuğunuz toplam 8-10 tane farklı taklit becerisinde edinim ve genelleme düzeyinde 5’te 5 (5/5) ya da 10’da 9 (9/10) ipuçsuz doğru tepki ölçütünü karşılayıncaya kadar nesne kullanmaksızın yapılan büyük kas taklit becerilerinin öğretimine devam ediniz. Çocuğunuzun edindiği beceriler arttıkça, 3-3; 2-2; 1-1 kuralıyla ve kestirilemez sırayla uygulanan karıştırma denemelerinde bir seferde en az 4, en fazla 6 taklit becerisi yer alacak şekilde çalışmalarınızı sürdürünüz. Bir öğretim oturumunda yaptığınız deneme sayısını 20-25 denemeye kadar çıktığı durumlarda bu sayı altının üzerine çıkabilir. Nesne kullanmaksızın yapılan büyük kas taklit becerileri örneklerine listeden ulaşabilirsiniz. Çocuğunuz için yeni taklit becerilerini çocuğunuzun özellikleri dikkate alarak bu listede yer alan beceriler arasından seçebilirsiniz ya da yaratıcılığınızı kullanarak kendiniz yeni beceriler belirleyebilirsiniz. Seçeceğiniz her yeni taklit becerisine ilişkin Aşama 1-7’de sunulan ilkeler ve basamaklar doğrultusunda çalışmalar yapınız. Öğretim öncesinde örnek uygulama videolarını izleyebilirsiniz.

Önemli Noktalar

  • Karıştırma basamağını uygularken ilk zamanlarda öncellikle daha önce çalışılan becerilerden farklı olanları seçmeniz önerilmektedir. Örneğin, elleri bele koyma becerisini öncellikle ayağa kalkıp oturma ve ayak-ayak üzerine atma becerileri ile karıştırmanız önerilebilir.
  • Seçeceğiniz her yeni taklit becerisine ilişkin nesnelerle yapılan büyük kas taklit becerilerinin öğretimi başlığı altında yer alan Aşama 1-7’de sunulan ilkeler ve basamaklar doğrultusunda çalışmalar yapmayı ve her bir aşamada 5’te 5 ya da 10’da 9 ipuçsuz doğru tepkiyi hedeflemeyi unutmayınız.
  • Üzerinde çalıştığınız taklit becerisine yönelik ilk başlarda her gün, ipuçsuz doğru tepki sayısı ölçütü karşılar düzeyde arttığında birkaç günde bir, çocuğunuz beceriyi edindikten sonra ise haftada bir öğretim etkinlikleri düzenleyiniz. Edinim sağlandıktan hemen sonra genelleme çalışmalarına başlayınız. Edinilen becerilerin farklı konumlara, farklı ortamlara ve kişilere genellenmesini sağlayınız.