BÖLÜM 3 - TEMEL BECERİLERİ KAZANDIRMAK

MODÜL 10
YÖNERGELERİ YERİNE GETİRME

İki Basamaklı Yönergeleri Yerine Getirme Becerisinin Öğretimi

Modül Kazanımları

İki basamaklı yönergeleri yerine getirme becerisinin öğretimini gerçekleştirmeden önce çocuğunuzun iki basamaklı taklit becerilerinde ustalaşmış olmasını bekleyiniz. Taklit becerilerinin öğretimine ilişkin ayrıntılı bilgi için Modül 11’i incelemenizi öneririz.

Çocuğunuz tek basamaklı alıcı dil becerilerini öğrendikten ve iki basamaklı taklit becerilerinde ilerleme gösterdikten sonra aşağıda yer alan aşamaları izleyerek iki basamaklı yönergeleri yerine getirme becerisinin öğretimini gerçekleştirebilirsiniz. İki basamaklı yönergeleri yerine getirme becerisinin öğretimi de temel olarak yedi aşama gerçekleştirilerek tamamlanmaktadır. Ek olarak her bir aşamaya ilişkin öğretim basamaklarına ulaşabilirsiniz.

 Öğretim Aşamaları

Aşama 1

Çocuğunuza tek basamaklı yönergeleri yerine getirme becerisini kazandırma sürecinde öğrettiğiniz yönergeler arasından iki tane kolay ve kısa yönergeyi birleştirerek iki basamaklı bir yönerge oluşturunuz. Örneğin, “Alkış yap.” ile “Ayağa kalk.” yönergelerini belirlediğinizi düşünelim. Bu iki yönergeyi birleştirerek “Alkış yap ve ayağa kalk.” yönergesini, bir başka ifade ile yönerge zincirini oluşturunuz. Bu aşamada yönerge ikiye bölünerek çalışılmaktadır.

Çocuğunuzla karşılıklı oturunuz. Çocuğunuzun dikkatini size yönelttiği ya da çocuğunuzun dikkatini size yöneltmesini sağladığınız bir anda “Alkış yap.” diyerek yönerge sununuz ve denemeyi başlatınız. Çocuğunuz alkış yaparak yönergeyi yerine getirdiği anda “Ve ayağa kalk.” diyerek becerinin ikinci basamağına ilişkin yönergeyi sununuz. Çocuğunuz ipuçlu ya da bağımsız şekilde alkış yaparak yönergenin ikinci basamağını yerine getirdiği anda çocuğunuzu pekiştiriniz.

Çocuğunuz alkış yaparak yönergenin birinci basamağını gerçekleştirip ikinci basamağını gerçekleştirmez ise 4-5 saniye kadar herhangi bir tepki göstermeden bekleyiniz. Eğer bu süre içerisinde çocuğunuz yine doğru tepkide bulunmaz ise “Ve ayağa kalk.” diyerek yönergenin ikinci basamağını tekrar sununuz.

Bu aşamada yönergenin birinci ve ikinci basamağının sunulması arasında geçen süreyi aşamalı olarak azaltmayı ve çocuğunuzun yönergenin her iki basamağını da bağımsız olarak sergilemesini hedefleyiniz.

Son aşamada çocuğunuzun “Alkış yap ve ayağa kalk.” yönergesinin her iki basamağını da ardışık olarak akıcı bir şekilde yerine getirmesini sağlayınız.

Çocuğuz için başarı ölçütünü beş denemenin beşinde (5/5) ya da 10 denemenin dokuzunda (9/10) doğru tepki gösterme olarak hedefleyiniz. Çocuğunuz yönerge bir bütün olarak sunulduğunda (“Alkış yap ve ayağa kalk.” yönergesi sunulduğunda) yönergenin her iki basamağını da yerine getirerek başarı ölçütünü karşılayıncaya kadar öğretime devam ediniz. Çocuğunuzun performansını veri toplama formunu  kullanarak değerlendiriniz.

Çocuğunuz Aşama 1’de başarı ölçütünü karşıladıktan sonra Aşama 2’yi uygulamaya başlayınız. Çocuğunuz Aşama 1’de başarı ölçütünü karşıladıktan sonra “Alkış yap ve ayağa kalk.” yönergesini yerine getirme becerisine yönelik genelleme ve kalıcılık çalışmalarını gerçekleştirirken, Aşama 2’ye geçiniz. Çocuğunuza iki basamaklı yönergeleri yerine getirme becerisinin öğretimine başlamadan önce örnek uygulama videosunu izleyeniz.

Aşama 2

İkinci aşamada yeni bir yönerge zincirinin öğretimi gerçekleştirilmektedir. Bu aşama için yeni bir yönerge zinciri oluşturunuz. Çocuğunuza daha önce öğretimini gerçekleştirdiğiniz tek basamaklı yönergeler arasından yine kısa ve kolay olan iki tane tek basamaklı yönerge belirleyiniz.

Bu aşamada belirlediğiniz iki basamaklı yönergenin Aşama 1’de öğrettiğiniz iki basamaklı yönergeden biçim (uzunluk ve ses yapısı) ve karşılık geldiği davranış açısından farklı olması çocuğunuzun öğrenmesini kolaylaştırabilir. Örneğin, “Burnuna dokun ve bebeğe mama yedir.” yeni iki basamaklı yönergeniz olabilir. Bu yönergenin öğretimi için oyuncak bir bebek ve oyuncak bir çay kaşığına ihtiyaç duymaktasınız. Çocuğunuzun kolay kavrayabileceği bir oyuncak bebek ve çay kaşığı hazırlayınız.

Aşama 1’de açıklandığı gibi çocuğunuzla karşılıklı olacak şekilde oturunuz ve bebek ve çay kaşığını masanın üzerine uygun şekilde yerleştiriniz. Bebek ve kaşığın çocuğunuzun kolunun uzanabileceği mesafede olmasına dikkat ediniz. Bu yönergeyi öğretmek için Aşama 1’de açıklanan ilkeler doğrultusunda öğretim denemelerini gerçekleştiriniz. Çocuğunuz belirlediğiniz başarı ölçütünü (5/5  ya da 9/10) karşılayıncaya kadar öğretime devam ediniz. Çocuğunuzun performansını veri toplama formunu  kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuz Aşama 2’de “Burnuna dokun ve bebeğe mama yedir.” yönergesini yerine getirmede ölçütü karşılandıktan sonra bu beceri için genelleme ve kalıcılık çalışmalarını sürdürürken, Aşama 3’e geçebileceğinizi unutmayınız. Çocuğunuzla Aşama 2’yi uygulamadan önce örnek uygulama videosunu izleyebilirsiniz.

Aşama 3 (Karıştırmalar)

Bu aşamada Aşama 1 ve Aşama 2’de öğretimini gerçekleştirdiğiniz “Alkış yap ve ayağa kalk.” yönergesi ile “Burnuna dokun ve bebeğe mama yedir.” yönergesini karıştırarak 3-3; 2-2; 1-1 kuralını ve kestirilemez sırayla sunma basamağını uygulayanız.

  • Aşama 1’de açıklandığı gibi çocuğunuzla karşılıklı olacak şekilde oturunuz.
  • Oyuncak bebek ve çay kaşığını masanın üzerine uygun şekilde yerleştiriniz.
  • Diğer aşamalarda olduğu gibi başarı ölçütü olarak beş denemenin beşinde (5/5) ya da 10 denemenin dokuzunda (9/10) doğru tepkide bulunmayı hedefleyiniz.
  • Bu uygulamayla çocuğunuza ayırt etme öğretimini gerçekleştirmiş olacaksınız. İlk önce çocuğunuzun “Alkış yap ve ayağa kalk.” yönergesini yerine getirmesi için denemeleri gerçekleştiriniz. İlk denemede tam fiziksel ipucu kullanarak çocuğunuzun yönerge zincirini yerine getirmesini sağlayabilirsiniz.
  • 3-3 denemelerini gerçekleştiriniz: “Alkış yap ve ayağa kalk.” yönergesini üst üste üç kez ipuçsuz olarak yerine getirdikten sonra çocuğunuz “Burnuna dokun ve bebeğe mama yedir.” yönergesini üst üste üç kez ipuçsuz olarak yerine getirinceye kadar öğretime devam ediniz.
  • 2-2 denemelerini gerçekleştiriniz: “Alkış yap ve ayağa kalk” yönergesine ilişkin çalışmaya başlayınız. Bu kez çocuğunuz üst üste iki kez ipuçsuz doğru tepkide bulununcaya kadar öğretime devam ediniz. Ardından “Burnuna dokun ve bebeğe mama yedir” yönergesine ilişkin çalışınız ve çocuğunuz üst üste iki kez ipuçsuz doğru tepkide bulununcaya kadar çalışmaya devam ediniz.
  • 1-1 denemelerini gerçekleştiriniz: Yine “Alkış yap ve ayağa kalk.” becerisine yönelik çalışınız. Çocuğunuz bu beceride bir ipuçsuz doğru tepki gösterince hemen “Burnuna dokun ve bebeğe mama yedir.” yönergesine yönelik çalışınız ve bir ipuçsuz tepki alıncaya kadar çalışmaya devam ediniz.
  • Her yönerge zincirini de dönüşümlü olarak çalışınız.
  • Çocuğunuzun 3-3; 2-2; 1-1 kuralı ile gerçekleştirilen denemelerdeki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz.
  • Son olarak ise, denemelerde iki yönerge zincirini kestirilemeyen sırayla çalışmaya başlayınız. Diğer aşamalarda olduğu gibi başarı ölçütü olarak beş denemenin beşinde (5/5) ya da 10 denemeden dokuzunda (9/10) doğru tepkide bulunmayı hedefleyiniz. Bu uygulamayla çocuğunuza ayırt etme öğretimini gerçekleştirmiş olacaksınız. Çocuğunuzun kestirilemez sırayla sunulan denemelerdeki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz.

Bu aşamada gerçekleştireceğiniz tüm öğretim denemelerini Aşama 1’de açıklanan öğretim süreci (pekiştirme, pekiştirmenin silikleştirilmesi, ipucu sunma ve silikleştirilmesi) ile yoklama sürecine ilişkin açıklama ve önerileri dikkate alarak gerçekleştiriniz. Aşama 3’te ölçüt karşılandıktan sonra yeni bir yönerge zincirine yönelik çalışmak için Aşama 4’e geçiniz. Çocuğunuzla Aşama 3’ü uygulamadan önce örnek uygulama videosunu izleyiniz.

Aşama 4

Bu aşamada yeni bir yönerge zincirinin öğretimi gerçekleştirilmektedir. Üçüncü yönerge zincirini oluştururken çocuğunuza öğrettiğiniz tek basamaklı yönergelerden yararlanınız. Üçüncü yönerge zincirinizi belirleyiniz. Çocuğunuz için “Öpücük ver ve davula vur.” yönerge zincirini oluşturduğunuzu düşünelim. Bu yönerge zincirinde çocuğunuzdan elini dudağına götürmesini ve masanın üzerinde duran davula eliyle birkaç kez vurmasını beklemelisiniz.

Bu yönerge zincirinin öğretimi için masanın üzerine kolayca sabitlenebilecek özellikte olan, ışık gibi dikkat dağıtıcı özelliğe sahip olmayan ve uygun büyüklükte olan oyuncak bir davula ihtiyaç duymaktasınız.

  • Öpücük ver ve davula vur.” yönergesini yerine getirmesini sağlamak üzere Aşama 1’de söz edildiği gibi çocuğunuzla karşılıklı olacak şekilde oturunuz ve davulu masanın üzerine uygun bir şekilde yerleştiriniz.
  • Tüm denemeleri Aşama 1’de açıklanan öğretim süreci (pekiştirme ve pekiştirmenin silikleştirilmesi, ipucu sunma ve ipucunun silikleştirilmesi) ile yoklama sürecine ilişkin basamakları ve önerileri dikkate alarak gerçekleştiriniz.
  • Çocuğunuz “Öpücük ver ve davula vur.” yönergesini yerine getirmede hedeflediğiniz başarı ölçütünü karşılayıncaya kadar öğretime devam ediniz. Çocuğunuzun performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz.
  • Ölçüt karşılandıktan sonra bu yönerge zinciri için genelleme ve kalıcılık çalışmalarını sürdürürken, Aşama 5’e geçebilirsiniz.

Aşama 5 (Karıştırmalar)

Bu aşamada Aşama 1, 2 ve 4’de öğretimi gerçekleştirilen yönerge zincirleri ile karışık olarak çalışılmaktadır. Bu aşamada tüm öğretim denemelerini Aşama 3’te açıklandığı gibi gerçekleştiriniz. Anımsayacağız gibi, Aşama 3’te becerilere yönelik denemeler 3-3; 2-2; 1-1 kuralıyla ve ardından kestirilemez bir sırayla uygulanmaktaydı. Aşama 3’te belirtilen ilkeler doğrultusunda, aynı basamakları izleyerek ilk önce en son öğrettiğiniz “Öpücük ver ve davula vur.” yönergesi ve birinci aşamada öğrettiğiniz “Alkış yap ve ayağa kalk.” yönergesini, ardından “Öpücük ver ve davula vur.” yönergesi ve “Burnuna dokun ve bebeğe mama yedir.” yönergelerini karışık olarak çalışınız. Kestirilemez sırayla sunduğunuz denemelerde çocuğunuz için beş denemenin beşinde (5/5) ya da 10 denemenin dokuzunda (9/10) doğru tepkiyi hedeflemeyi ve oturumlar arası oyun zamanı vermeyi unutmayınız. Çocuğunuzun kestirilemez sırayla sunulan denemelerdeki performansını veri toplama formunu  kullanarak değerlendiriniz.

Kestirilemez sırayla uygulamada ölçütü karşıladıktan sonra bu kez masanın üzerine oyuncak davul, bebek ve kaşığı uygun şekilde yerleştiriniz ve çocuğunuza üç yönerge zincirini de aynı anda sunarak her bir yönerge için 3-3, 2-2, 1-1 kuralını uygulayınız. Çocuğunuzun 3-3; 2-2; 1-1 kuralı ile gerçekleştirilen denemelerdeki performansını veri toplama  formunu kullanarak değerlendiriniz.

Ardından yine üç yönergeyi de aynı anda sunarak çocuğunuz başarı ölçütünü karşılayıncaya kadar kestirilemez sırayla denemeler gerçekleştiriniz. Denemeler sırasında arada bir mutlaka masanın üzerinde araç-gereçlerin yerini değiştirmeyi ve çocuğunuzun ölçütü bu şekilde karşılamasını sağlamayı unutmayınız. Çocuğunuz bu aşamada ölçütü karşılandıktan sonra genelleme ve kalıcılık çalışmalarını gerçekleştiriniz ve ardından yeni yönerge zinciri oluşturarak çalışmaya başlayınız. Çocuğunuzla Aşama 5’i uygulamadan önce aşağıda yer alan ve üç farklı iki basamaklı yönergenin kestirilemez sırayla sunulmasını içeren örnek uygulama videosunu izleyiniz.

Aşama 6

Bu aşamada yeni bir yönerge zincirinin öğretimi gerçekleştirilmektedir. Dördüncü yönerge zincirini oluştururken çocuğunuza öğrettiğiniz tek basamaklı yönergelerden yararlanınız. Belirlediğiniz yönerge zincirini çalışmak üzere çocuğunuzla karşılıklı olarak oturunuz. Çocuğunuzun dikkatini size yönelttiği bir anı yakalayınız ya da dikkatini size yöneltmesini sağlayınız ve Aşama 1’de açıklanan öğretim süreci (ipucu sunma ve ipucunun silikleştirilmesi, pekiştirme ve pekiştirmenin silikleştirilmesi, ayrımlı pekiştirme) ve yoklama sürecine ilişkin basamakları ve önerileri dikkate alarak denemeleri gerçekleştiriniz. Diğer aşamalarda olduğu gibi öğretim oturumları arasında oyun zamanı vermeyi unutmayınız.

Öğretime çocuğunuz belirlediğiniz başarı ölçütünü karşılayıncaya kadar devam ediniz. Çocuğunuzun performansını veri toplama formunu  kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuz yeni yönerge zincirini ölçütü karşılar şekilde yerine getirir hale geldiğinde genelleme ve kalıcılık çalışmalarını gerçekleştirirken Aşama 7’e geçebilirsiniz

Aşama 7(Karıştırmalar)

Bu aşamada çocuğunuzun Aşama 1, 2, 4 ve 6’da öğrendiği dört yönerge zinciri, birlikte çalışılarak karıştırılmaktadır. Anımsayacağınız gibi, Aşama 3’te yönergelere ilişkin denemeler ilk önce 3-3; 2-2 ve 1-1 kuralıyla ve ardından kestirilemez sırayla uygulanmaktadır. Aşama 3’de belirtilen ilkeler doğrultusunda, aynı basamakları izleyerek ilk önce Aşama 6 ve Aşama 1’de çalıştığınız “Alkış yap ve ayağa kalk.” yönergelerini; ardından Aşama 6 ve Aşama 2’de çalıştığınız “Burnuna dokun ve bebeğe mama yedir.” yönergelerini ve ardından da Aşama 6 ve Aşama 4’de çalıştığınız “Öpücük ver ve davula vur.” yönergelerini yerine getirmeye yönelik denemeleri karışık olarak çalışınız. Çocuğunuzun 3-3; 2-2; 1-1 kuralı ile gerçekleştirilen bu denemelerdeki performansını veri toplama  formunu kullanarak değerlendiriniz.

Son olarak öğretimi gerçekleştirildiğiniz tüm iki basamaklı yönergelere yönelik denemeleri kestirilemez sırayla sununuz. Kestirilemez sırayla sunduğunuz denemelerde çocuğunuz için başarı ölçütü olarak beş denemenin beşinde (5/5) ya da 10 denemenin dokuzunda (9/10) doğru tepki hedeflemeyi unutmayınız. Çocuğunuzun kestirilemez sırayla sunulan denemelerdeki performansını veri toplama formunu  kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuzla Aşama 7’yi uygulamadan önce karıştırma aşamalarına ilişkin örnek uygulama videolarını tekrar izleyebilirsiniz.

Yeni Beceriler

Çocuğunuz Aşama 1, 2, 4 ve 6’da öğretimini gerçekleştirdiğiniz iki basamaklı yönergeleri yerine getirmede ustalaştıktan ve Aşama 7’de uyguladığınız karıştırma denemelerinde belirlediğiniz başarı ölçütünü (5/5 ya da 9/10) karşıladıktan sonra yeni yönerge zincirleri oluşturarak iki basamaklı yönergeleri yerine getirme becerisini çalışmaya devam ediniz. Yeni oluşturduğunuz her bir yönerge zinciri için ilk önce Aşama 1’de söz edildiği gibi tek başına çalışınız. Ardından bu yönergeyi daha önce öğretimini gerçekleştirdiğiniz yönergeler ile birlikte sunarak Aşama 5’te olduğu gibi 3-3; 2-2; 1-1 kuralını ve kestirilemez sırayla uygulama sürecini  takip ederek karıştırma sürecini uygulayınız.

Çocuğunuza iki basamaklı taklit becerilerinin öğretiminde yeni beceriler üzerinde çalışmaya başladığınızda aşağıda yer alan önerileri dikkate alınız.

Çocuğunuzla çalışmaya devam ederken yönergeleri giderek zorlaştırınız. Yönergeleri zorlaştırmak üzere aşağıda yer alan önerileri sırayla uygulayınız. Daha önce öğrettiğiniz bir yönergenin ikinci basamağını kullanarak yeni bir yönerge oluşturunuz ve bu yönergeyi çalışınız. Örneğin, “Öpücük ver ve ayağa kalk.” yönergesini oluşturabilirsiniz.

Daha önce öğrettiğiniz bir yönergenin ilk basamağını kullanarak yeni bir yönerge oluşturunuz ve çalışınız. Örneğin, “Alkış yap ve oyuncakları topla.” yönergesini kullanabilirsiniz.

Yönergelerdeki basamakların yerlerini değiştirmeye başlayınız. Örneğin, bazı denemelerde “Bay-bay yap ve mindere otur.” yönergesini sunarken; bazı denemelerde “Mindere otur ve bay-bay yap.” yönergesini sununuz.

 “Işığı aç ve mindere otur.” yönergesi gibi bir basamağı ya da “Perdeyi aç ve ışığı söndür.” gibi iki basamağı da çocuğunuzun ayağa kalkarak sergileyeceği becerileri içeren yönerge zincirleri oluşturarak bu yönergelere yönelik çalışmalar yapınız.

Çocuğunuzun daha uzun sürede yerine getirebileceği yönergeler oluşturunuz. Örneğin, çocuğunuzun “Yap-bozun parçalarını tak.” yönergesini yerine getirmesi “Burnuna dokun.” yönergesini yerine getirmesinden daha uzun zaman alacaktır. “Yap-bozun parçalarını tak ve resmi boya.” yönergesi gibi uzun sürebilecek iki basamaklı yönergeler oluşturabilirsiniz.

Kovaları iç-içe koy ve bebeğe mama ver.” gibi yönerge zincirleri oluşturarak yönergelerde yer alan sözcük sayılarını giderek arttırınız.

Çocuğunuz toplam 20 farklı yönerge zincirini yerine getirmede edinim ve genelleme düzeyinde beş denemenin beşinde (5/5) ya da 10 denemenin dokuzunda (9/10) ipuçsuz doğru tepki ölçütünü karşılayıncaya kadar iki basamaklı yönergeleri yerine getirme becerisi üzerinde çalışmaya devam etmeniz önerilmektedir.

Çocuğunuzla iki basamaklı yönergeleri yerine getirme becerisinin öğretiminde oluşturabileceğiniz yönerge zinciri örneklerini incelemenizi öneririz. Çocuğunuzla çalışabileceğiniz iki basamaklı yönergeleri bu listeden belirleyebilir ya da yaratıcılığınızı kullanarak ve koşullarınızı değerlendirerek çocuğunuz için daha uygun olabileceğini düşündüğünüz yeni yönerge zincirleri oluşturabilirsiniz.

Genelleme ve Fırsat Öğretimi

Çocuğunuz iki basamaklı alıcı dil becerilerinin öğretiminde belirli bir düzeyde ilerleme sağladıktan sonra öğretmek üzere seçeceğiniz iki basamaklı yönergeleri, farklı ortamlarda ve farklı kişilerin varlığında sergilenebilecek yönergeler belirleyerek çeşitlendirebilirsiniz. Tek basamaklı yönergelerin öğretimi başlığı altında açıklandığı gibi çocuğunuzun belirlediğiniz iki basamaklı yönergeleri doğal ortamlarda yerine getirmesini sağlamaya yönelik fırsatlar yaratmanız becerinin genellenebilmesinde büyük önem taşımaktadır. Örneğin çocuğunuzun odasındaki kitaplara yöneldiğini fark ettiğinizde bu fırsatı değerlendirerek “Kitap seç ve yanıma otur.” şekilde iki basamaklı yönerge verebilirsiniz. Çocuğunuzun yönergeyi yerine getirmesi durumunda birlikte kitabı okumanız ve zaman geçirmeniz ise doğal bir pekiştireç olacaktır. Doğal bağlamda ve ortamda genelleme çalışmalarını gerçekleştirirken çocuğunuz yönergeyi bağımsız olarak sergileyemiyor ise ipucu sunarak çocuğunuzun hata yapmadan, doğru tepkide bulunmasını sağlayabilirsiniz.

Önemli Noktalar

  • Tüm denemelerde çocuğunuz yönerge zincirinin ikinci basamağını da yerine getirdikten sonra onu pekiştiriniz. Çocuğunuz iki basamaklı yönergeleri yerine getirmede ustalaşıncaya kadar yeni bir yönerge zinciri belirlerken daha önceden öğrettiğiniz tek basamaklı yönergelerden yararlanınız.
  • İki basamaklı yönerge takibinin öğretimi sürecinde sık rastlanan bir sorun, çocukların yönergenin tümünü dinlemeden birinci basamağı yapmaya başlamasıdır. Bu durumu önleyebilmek üzere yönergeyi sunarken çocuğunuzun ellerini hafifçe tutabilir ve yönerge biter bitmez bırakabilirsiniz. Ayrıca bu durumu önleyebilmek üzere yönerge zincirini oluştururken birinci basamağın nesne ile yapılan bir beceriyi içermesine dikkat edebilir, yönergenin tümünü sunduktan sonra çocuğunuzun nesneye ulaşmasını sağlayabilirsiniz. Örneğin yönerge zincirinin ilk basamağı için “Arabayı sür/it.”, ikinci basamağı için ise “Ayağa kalk.” yönergesine yer verebilir ve çocuğunuzun yönergenin tümünü söyledikten sonra arabaya ulaşmasına izin verebilirsiniz (“Arabayı sür/it ve ayağa kalk.”).