BÖLÜM 3 - TEMEL BECERİLERİ KAZANDIRMAK

MODÜL 13
SINIFLAMA BECERİLERİ

Sınıfa Göre Eşleme Becerileri

Modül Kazanımları

Öğretim Aşamaları

Aşama 1

Sınıfa göre eşleme becerisinin öğretimine yemek masası gereçleriyle başlayabilirsiniz. Öğretime başlamadan önce aynı sınıfa ait birkaç nesne belirleyiniz. Örneğin bir adet düz tabak ve çocuğunuzun bu tabakla eşleyebileceği birkaç yemek masası gereci belirleyiniz. Bunlar kaşık, çatal, bıçak, bardak, sürahi, tuzluk, ekmek sepeti ya da kâse olabilir.

  • Masada çocuğunuzla karşılıklı olacak şekilde oturunuz ve tabağı masanın üzerine çocuğunuzun önüne yerleştiriniz.
  • Çocuğunuzun dikkatini öğretime çekerek ya da çocuğunuzun dikkatinin sizde olduğu bir anı yakalayarak elinizdeki kaşığı çocuğunuza veriniz. “Eşle.” diyerek yönergeyi sununuz ve denemeyi başlatınız.
  • Çocuğunuz hedeflediğiniz başarı ölçütünü karşılayıncaya kadar çalışmaya devam ediniz. “Eş nesneleri eşleme” becerisinin öğretiminde Aşama 1’de açıklanan öğretim (pekiştirme, pekiştirmenin silikleştirilmesi, ipucu sunma ve ipucunun silikleştirilmesi) ve yoklama denemelerine ilişkin basamakları ve önerileri dikkate alarak denemeleri gerçekleştiriniz ve çocuğunuz ölçütü karşılayıncaya kadar öğretim çalışmalarına devam ediniz.
  • Çocuğunuz için başarı ölçütü olarak 5 denemeden 5’inde (5/5) ya da 10 denemeden 9’unda (9/10) doğru tepkide bulunmayı hedefleyiniz. Çocuğunuzun performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz.
  • Denemeleri tabağın masadaki konumunu değiştirerek gerçekleştiriniz.

Bir öğretim oturumunu tamamladıktan sonra diğer öğretim oturumuna geçmeden önce çocuğunuza 1-2 dakikalık oyun zamanı veriniz ve oyun zamanı verirken çocuğunuza “Oyun zamanı!” diyerek onu oyun alanına yönlendiriniz. Ancak oyun zamanını çocuğunuz denemeyi (ipuçlu ya da ipuçsuz) başarılı bir şekilde tamamladıktan sonra vermeyi unutmayınız .

Çocuğunuzun performansı iyileştikçe daha az ipucuna gereksinim duyacaktır. Bu nedenle denemeler ilerledikçe kullandığınız ipucunu aşamalı olarak silikleştiriniz. Çocuğunuzun bu denemelerdeki doğru tepkilerini pekiştirmeye devam ediniz; çocuğunuz yanlış tepkide bulunur ya da tepki göstermez ise en son kullandığınız ipucu düzeyini kullanarak eşlemesini sağlayınız.

Çocuğunuzun performansı ilerledikçe pekiştirmeyi de silikleştiriniz ve ayrımlı pekiştirme uygulaması yapınız. Çocuğunuzun her doğru tepkisi yerine birkaç doğru tepkisini pekiştirerek pekiştirmeyi silikleştirmeyi, ipuçsuz doğru tepkilerini daha yoğun ve coşkulu pekiştirerek ayrımlı pekiştirmeyi gerçekleştiriniz. Öğretim sırasında ipuçlarını ne zaman silikleştirmeniz gerektiğini belirleyebilmek üzere arada bir yoklama denemelerine yer vermeniz gerektiğini unutmayınız. Hatırlayacağınız gibi yoklama denemesi öğretim denemesine benzer şekilde gerçekleştirilmektedir. Ancak çocuğa ipucu sunulamamaktadır. Yoklama denemesinde amaç çocuğun ipucu sunulmadığında hedef eşleme becerisini sergileyip sergilemediğini belirlemektir.

Bu aşamada ölçütü karşıladıktan sonra tabak ile başka bir yemek masası gerecini eşlemesini sağlamak üzere denemeler gerçekleştiriniz. Masada duran tabakla üç-beş farklı yemek masası gerecini eşleme çalışmalarına çocuğunuz başarı ölçütünü karşılayıncaya kadar devam ediniz.

Çocuğunuz Aşama 1’de ölçütü karşılandıktan sonra bu beceri için genelleme ve kalıcılık çalışmalarını sürdürürken, Aşama 2’ye  geçebileceğinizi unutmayınız. Çocuğunuzla Aşama 1’i uygulamadan önce örnek uygulama videosunu izleyebilirsiniz.

 

Aşama 2

Bu aşamada çocuğunuzla birinci aşamada kullandığınızdan olabildiğince farklı bir sınıf seçiniz. Örneğin, giysiler birinci aşamada çalıştığınız yemek masası gereçlerinden olabildiğince farklı bir sınıftır. Çocuğunuzla giysiler sınıfına göre eşleme becerisini çalışmak üzere şort, tişört, etek, elbise, yelek, külot, çorap, bere, eldiven gibi çeşitli küçük boy giysiler hazırlayınız.

Masanın üzerine küçük boy bir giysiyi (örn., şort) koyunuz. Çocuğunuzun kendisine verilen giysiyi (örn., çorap) masanın üzerinde duran şortla eşlemesini sağlamak üzere başarı ölçütü karşılanıncaya kadar denemeler gerçekleştiriniz. Denemeleri Aşama 1’de açıklandığı gibi gerçekleştiriniz. Masada duran şortla üç-beş farklı giysiyi eşleme çalışmalarına çocuğunuz başarı ölçütünü karşılayıncaya kadar devam ediniz. Çocuğunuz için başarı ölçütü olarak 5 denemeden 5’inde (5/5) ya da 10 denemeden 9’unda (9/10) doğru tepkide bulunmayı hedefleyiniz. Çocuğunuzun performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuz bu aşamada ölçütü karşıladıktan sonra Aşama 3’e geçiniz. Sınıfa göre eşleme becerisinin öğretimine başlamadan önce örnek uygulama videosunu izleyiniz .

Aşama 3

Bu aşamada çocuğunuzla birinci aşamada kullandığınızdan olabildiğince farklı bir sınıf seçiniz. Örneğin, giysiler birinci aşamada çalıştığınız yemek masası gereçlerinden olabildiğince farklı bir sınıftır. Çocuğunuzla giysiler sınıfına göre eşleme becerisini çalışmak üzere şort, tişört, etek, elbise, yelek, külot, çorap, bere, eldiven gibi çeşitli küçük boy giysiler hazırlayınız.

Masanın üzerine küçük boy bir giysiyi (örn., şort) koyunuz. Çocuğunuzun kendisine verilen giysiyi (örn., çorap) masanın üzerinde duran şortla eşlemesini sağlamak üzere başarı ölçütü karşılanıncaya kadar denemeler gerçekleştiriniz. Denemeleri Aşama 1’de açıklandığı gibi gerçekleştiriniz. Masada duran şortla üç-beş farklı giysiyi eşleme çalışmalarına çocuğunuz başarı ölçütünü karşılayıncaya kadar devam ediniz. Çocuğunuz için başarı ölçütü olarak 5 denemeden 5’inde (5/5) ya da 10 denemeden 9’unda (9/10) doğru tepkide bulunmayı hedefleyiniz. Çocuğunuzun performansını kullanarak değerlendiriniz. Çocuğunuz bu aşamada ölçütü karşıladıktan sonra Aşama 3’e geçiniz. Sınıfa göre eşleme becerisinin öğretimine başlamadan önce örnek uygulama videosunu izleyiniz .

Aşama 3 Karıştırmalar

Bu aşamada birinci ve ikinci aşamada kullan araç setleri karışık bir sıra ile kullanılarak çalışılmaktadır.

Öğretim sırasında Aşama 1’de açıklandığı gibi oturunuz ve masanın üzerine tabak ve şortu masanın üzerine aralarında 20-30 cm mesafe olacak ve her iki nesne çocuğunuza eşit mesafede olacak şekilde yerleştiriniz. İlk olarak Aşama 1’de kullandığınız tabağa yönelik eşleme denemeleri gerçekleştiriniz.

Her iki araç seti ile 3-3; 2-2; 1-1 kuralını ve kestirilemez sırayla sunma uygulamasını “eş nesneleri eşleme” becerilerinin öğretiminde Aşama 3’de açıklandığı gibi gerçekleştiriniz:

  • 3-3 denemeleri: İlk önce tabağa yönelik eşleme denemeleri gerçekleştiriniz. Çocuğunuz tabağa yönelik eşleme denemelerinde tabağı bardakla üst üste üç kez ipuçsuz eşledikten sonra şorta ilişkin denemeleri gerçekleştiriniz. Ve çocuğunuz bu denemelerde şortu çorapla üst üste üç kez ipuçsuz eşleyene kadar öğretime devam ediniz.
  • 2-2 denemeleriTekrar tabağa yönelik eşleme denemeleri gerçekleştiriniz. Bu kez .çocuğunuz tabak-bardak eşleme becerisine üst üste iki kez ipuçsuz doğru tepkide bulununcaya kadar öğretime devam ediniz. Çocuğunuz tabağa yönelik eşleme denemelerinde tabağı bardakla üst üste iki kez ipuçsuz eşledikten sonra şorta ilişkin denemeleri gerçekleştiriniz. Ve yine çocuğunuz bu denemelerde şortu çorapla üst üste iki kez ipuçsuz eşleyene kadar öğretime devam ediniz.
  • 1-1 denemeleri: Çocuğunuzla tabağa yönelik eşleme denemeleri gerçekleştiriniz. Çocuğunuz tabağa yönelik eşleme denemelerinde tabağı bardakla bir kez ipuçsuz eşledikten sonra şorta ilişkin denemeleri gerçekleştiriniz. Ve çocuğunuz bu denemelerde şortu çorapla bir kez ipuçsuz eşledikten sonra diğer sınıfa geçerek her iki beceriyi de dönüşümlü olarak çalışınız. Çocuğunuzun 3-3; 2-2; 1-1 kuralı ile gerçekleştirilen denemelerdeki performansını veri toplama formunu kullanarak değerlendiriniz.

Son olarak ise, denemelerde iki beceriyi kestirilemeyen sırayla çalışmaya başlayınız. Diğer aşamalarda olduğu gibi çocuğunuz için başarı ölçütü olarak 5 denemeden 5’inde (5/5) ya da 10 denemeden 9’unda (9/10) doğru tepkide bulunmayı hedefleyiniz. Çocuğunuz belirlediğiniz başarı ölçütünü karşılayıncaya kadar iki araç setini kestirilemez sırayla sunmaya devam ediniz. Çocuğunuzun kestirilemez sırayla sunulan denemelerdeki performansını veri toplama formunu  kullanarak değerlendiriniz.

Çocuğunuz masadaki tabak ve şortla, Aşama 1 ve 2’de kullanılan tüm nesneleri başarı ölçütünü karşılar düzeyde eşleyene kadar çocuğunuzla çalışmaya devam ediniz.

Eş nesneleri eşleme” becerisinin öğretiminde Aşama 3’de açıklanan öğretim (pekiştirme, pekiştirmenin silikleştirilmesi, ipucu sunma ve ipucunun silikleştirilmesi) ve yoklama denemelerine ilişkin basamakları ve önerileri dikkate alarak denemeleri gerçekleştiriniz ve çocuğunuz ölçütü karşılayıncaya kadar öğretim çalışmalarına devam ediniz. Çocuğunuzla Aşama 3’ü uygulamadan önce örnek uygulama videosunu izleyiniz .

Yeni Beceriler

Aşama 3’te ölçüt karşılandıktan sonra yeni bir sınıf belirleyerek (örn., meyveler) eşleme çalışmalarına devam ediniz (Aşama 4). Yeni beceride ölçütü karşıladıktan sonra çalışılan üç sınıfa ait araçları (örn., yemek masası gereçleri, giysiler, meyveler kullanarak denemeleri karışık uygulayınız (Aşama 5). Bu aşamada karıştırma uygulamasını “Eş nesneleri eşleme” becerilerinin öğretiminde Aşama 5’te açıklanan ilkeler doğrultusunda gerçekleştiriniz. Karıştırma uygulamasının tüm basamaklarında ölçüt karşıladıktan sonra dilerseniz yeni bir araç seti ile çalışmaya başlayınız (Aşama 6) ve bu aşamada da ölçüt karşılandıktan sonra kullanılan dört araç setini karıştırınız (Aşama 7).  Böylece çocuğunuza toplam dört sınıfta göre eşleme becerisini kazandırarak sınıfa göre eşleme becerisinin öğretimini tamamlamış olacaksınız. Çocuğunuza sınıfa göre eşleme becerisinin öğretimini gerçekleştirdikten sonra ayırma becerilerinin öğretimini gerçekleştiriniz.

Önemli Noktalar

  • Öğretime başlarken öncelikle bir sınıfa ait varlık/nesnelerden (elemanlardan) birbirine görünüm olarak en benzer olanlarla çalışmaya başlamanız çocuğunuzun hatalarını en aza indirecek ve öğrenmesini kolaylaştıracaktır. Örneğin, çocuğunuzla hayvanları sınıflama becerisinin öğretiminde öncellikle kanatlı ya da yüzgeçli hayvanlar gibi çok farklı görünümdeki hayvanlarla değil de dört ayaklı hayvanlarla çalışmaya başlamanız, farklı görünümdeki hayvanları ise ileri aşamalarda ve belli bir sistematik çerçevesinde çalışmaya eklemeniz önerilebilir.
  • Çalışmanın başlarında, yiyecekler ve mutfak gereçleri gibi birbirine benzer iki sınıf seçmek yerine, yiyecekler ve giyecekler gibi birbirinden olabildiğince farklı iki sınıf seçmeniz öğrenmeyi kolaylaştırabilir.
  •  “Oyuncaklar” gibi bir sınıf her zaman öğrenme için zor bir sınıf olacaktır. Çünkü oyuncaklar sınıfı içinde müzik aletleri ve mutfak gereçleri gibi her türlü nesneyi barındırmaktadır.
  • Nesnelerin küçültülmüş maketleriyle değil de gerçek boyutlarına uygun maketleriyle ya da mümkün olan durumlarda kendileriyle çalışmaya başlamanızda yarar vardır. Örneğin, sınıflama becerisinin öğretimine mobilya ya da taşıt maketleri yerine meyve ya da sebze maketleriyle çalışmaya başlamanız daha uygun olabilir.
  • Çocuğunuz becerilerde hızlı ilerliyor ise, sonraki aşamalarda karıştırmalarda 3-3; 2-2; 1-1 kuralını uygulamadan doğrudan kestirilemez sırayla çalışılabileceğinizi unutmayınız.
  • Öğretimde çocuğunuzun çok sevdiği nesneleri ya da oyuncakları kullanmaktan kaçınınız, çünkü çocuğunuz bunları bir kez eline alınca bırakmak istemeyebilir. Böyle durumlarda ise öğretimi planladığınız gibi gerçekleştirmeniz mümkün olmayacaktır.