BÖLÜM 3: TEMEL BECERİLERİ KAZANDIRMAK

MODÜL 11
BAŞKALARININ DAVRANIŞLARINI TAKLİT ETME

Taklit Becerilerinin Önemi

Modül Kazanımları

Taklit hem sosyal hem de zihinsel gelişimin önemli bir ögesidir. Sosyal olarak taklit, otizmli çocuk ve diğerleri arasında etkileşimin kurulmasına ve çocuğun diğerlerinin niyetlerini anlamasına zemin hazırlamaktadır. Zihinsel olarak taklit ise, dil ve oyun gelişimi için bir temel oluşturmaktadır. Normal gelişim gösteren çocuklar, yaşamlarının ilk aylarından başlayarak pek çok beceriyi, başkalarını gözleyerek ve taklit ederek edinirler. Bebekler 9. aya kadar nesneler üzerinde eylemleri hem anında hem de gecikmiş olarak taklit edebilirler ve taklit yoluyla diğerlerinin eylemlerini ve niyetlerini öğrenebilirler. Ancak, otizmli çocukların çoğu, başkalarının davranışlarını taklit etmekte güçlükler yaşayabilmektedirler. Bu durum, otizmli çocukların pek çok gelişim alanında ve bu alanlara ait becerilerde yaşıtlarına kıyasla daha fazla sınırlılık göstermeleri ile sonuçlanabilir. Bu nedenle otizmli çocukların daha karmaşık pek çok beceriyi edinebilmeleri için öncelikli olarak taklit becerilerini öğrenmeleri gerekir. Taklit becerileri bu özelliğiyle işlevsel bir beceridir ve bu özelliği Modül 9’da da söz edildiği gibi çocuk için hedef davranış belirleme sürecinde dikkate alınmalıdır.

Taklit becerilerinde nihai amaç bu becerilerin genellenmiş olmasıdır. Taklit becerilerinin genellenmesi, çocuğun yeni karşılaştığı bir davranışı, bir öğretim sürecine gereksinim olmaksızın taklit edebilmesi anlamına gelmektedir. Otizmli çocukların büyük bir çoğunluğu sistematik ve yoğun öğretim sunulduğunda temel taklit becerilerini edinebilmekte ve bu becerileri farklı davranışların taklidine genelleyebilmektedir. Ancak, ilerleme hızında önemli bireysel farklılıklara rastlanmaktadır.